Udział procentowy kauczuku butadienowo-styrenowego (SBR) w oponach letnich i zimowych jest kluczowy dla ich właściwości i różni się znacząco. W **oponach letnich** SBR często stanowi od **20% do 40%** mieszanki polimerowej, przyczyniając się do doskonałej przyczepności na suchej i mokrej nawierzchni, trwałości oraz niskich oporów toczenia. W **oponach zimowych** udział SBR jest zazwyczaj niższy, oscylujący w granicach **5% do 20%**, a często stosuje się specjalne typy SBR lub jego modyfikacje, aby zapewnić elastyczność w niskich temperaturach i poprawić przyczepność na śniegu i lodzie, współpracując z większym udziałem kauczuku naturalnego i krzemionki.
SBR w oponach: dlaczego jego udział procentowy różni się w ogumieniu letnim i zimowym?
Witajcie na moim blogu! Nazywam się Marek Kowalczyk i od ponad 20 lat zagłębiam się w świat opon samochodowych, testując je w najróżniejszych warunkach. Dziś chciałbym poruszyć temat, który często umyka uwadze, a ma fundamentalne znaczenie dla bezpieczeństwa i osiągów naszego ogumienia: udział procentowy kauczuku butadienowo-styrenowego, czyli SBR, w oponach letnich i zimowych.
Czym jest SBR i dlaczego jest tak ważny?
Kauczuk butadienowo-styrenowy (SBR) to syntetyczny polimer, który stanowi jeden z filarów współczesnych mieszanek gumowych stosowanych w produkcji opon. Jego wszechstronność wynika z możliwości modyfikacji struktury chemicznej, co pozwala inżynierom dostosowywać jego właściwości do bardzo specyficznych wymagań. SBR jest ceniony za dobrą odporność na ścieranie, wysoką przyczepność (szczególnie na mokrej nawierzchni), a także za pozytywny wpływ na opory toczenia.
Jednak to, co sprawia, że SBR jest tak użyteczny, to również jego największa wada w pewnych warunkach – twardnieje w niskich temperaturach. I to właśnie ta cecha decyduje o jego różnym udziale w oponach na lato i na zimę.
SBR w dobrych oponach letnich
W oponach letnich udział SBR w mieszance polimerowej jest zazwyczaj znaczący, często stanowiąc od 20% do 40% całości. Dlaczego tak jest?
- Przyczepność na suchej i mokrej nawierzchni: SBR doskonale sprawdza się w wyższych temperaturach, oferując znakomitą przyczepność na suchym asfalcie oraz efektywne odprowadzanie wody na mokrej drodze, co minimalizuje ryzyko aquaplaningu.
- Odporność na ścieranie: Duża zawartość SBR przyczynia się do zwiększonej trwałości bieżnika i odporności na zużycie, co przekłada się na dłuższy przebieg opony.
- Niskie opory toczenia: Nowoczesne technologie SBR, takie jak SBR uzyskiwany w procesie polimeryzacji roztworowej (SSBR), pozwalają na osiągnięcie niskich oporów toczenia, co skutkuje niższym zużyciem paliwa. Jest to kluczowy czynnik w dobie rosnącej świadomości ekologicznej i ekonomicznej.
Producenci dążą do optymalnego balansu tych cech, często łącząc SBR z kauczukiem naturalnym oraz dużą ilością krzemionki, która dodatkowo poprawia przyczepność na mokrej nawierzchni i redukuje opory toczenia.
SBR w dobrych oponach zimowych
Sytuacja zmienia się diametralnie, gdy mówimy o oponach zimowych. Tutaj głównym wyzwaniem jest utrzymanie elastyczności mieszanki w bardzo niskich temperaturach, często znacznie poniżej zera stopni Celsjusza. Twardniejący SBR nie byłby w stanie zapewnić odpowiedniej przyczepności na śniegu i lodzie.
Dlatego w oponach zimowych udział SBR jest zazwyczaj niższy, oscylując w granicach 5% do 20% mieszanki polimerowej. Co więcej, stosuje się tu specjalne typy SBR (np. wysoko-cis SBR) lub jego modyfikacje, które charakteryzują się niższą temperaturą zeszklenia. Celem jest, aby guma pozostała miękka i elastyczna nawet w siarczystym mrozie, co pozwala na:
- Lepszą przyczepność w niskich temperaturach: Miękka mieszanka lepiej dopasowuje się do nierówności nawierzchni (np. mikroszwy śniegu), co przekłada się na lepsze trzymanie się drogi.
- Skuteczniejsze odprowadzanie śniegu i błota pośniegowego: Elastyczny bieżnik efektywniej oczyszcza się z zalegających warstw.
W oponach zimowych to kauczuk naturalny odgrywa często dominującą rolę (ze względu na swoją naturalną elastyczność w niskich temperaturach), wspierany przez duże ilości krzemionki, która dodatkowo poprawia elastyczność i przyczepność na mokrych i zaśnieżonych nawierzchniach.
Podsumowanie: tajemnica leży w równowadze
Jak widać, udział procentowy SBR to nie tylko cyfra, ale strategiczna decyzja inżynierów, która ma bezpośredni wpływ na to, jak opona zachowuje się w różnych warunkach pogodowych. Wyższe stężenie SBR w oponach letnich zapewnia trwałość i osiągi w wysokich temperaturach, podczas gdy niższy, starannie dobrany udział SBR w oponach zimowych (w połączeniu z innymi polimerami i dodatkami) gwarantuje niezbędną elastyczność i przyczepność na mrozie.
Pamiętajmy, że każda opona to skomplikowana kompozycja wielu składników, a SBR jest tylko jednym z elementów tej zaawansowanej układanki. To właśnie synergia wszystkich komponentów, a nie tylko pojedynczy składnik, decyduje o tym, czy opona spełni nasze oczekiwania i zapewni bezpieczną jazdę.
Marek Kowalczyk